vn en

4 cách trò chuyện hiệu quả với trẻ

Thích
Thích: 0
Cập nhật: 01/10/2015

Trong cuộc sống, chúng ta thường gặp một số trẻ khi có chuyện không hài lòng sẽ khóc gào ầm lên, vứt ném đồ đạc, thậm chí còn nằm vạ dưới đất. Cho dù người lớn kêu gọi, dọa nạt như thế nào, trẻ cũng không ngồi dậy. Lúc này, chúng ta làm thế nào để nói chuyện với trẻ?

banner tin

Khóc quấy là một cách thể hiện sự tức giận của trẻ, đặc biệt ở trẻ từ 2-4 tuổi. Đây là thời kỳ “mình là trung tâm” trong giai đoạn phát triển tâm lý của trẻ. Không giống như người lớn là phân tích lý tính mới quyết định, trẻ dùng thái độ tức giận để thể hiện độc lập và ý thức phản kháng của mình.

tri-tinh-an-va-cua-tre-hieu-qua-02

Khi gặp phải trường hợp này, nếu bố mẹ buồn bã hay vội vã đáp ứng trẻ hoặc trực tiếp dùng “vũ lực trấn áp” trẻ đều gây ảnh hưởng không tốt cho sự phát triển tâm lý của trẻ.

Tiến sĩ John Gottman, người sáng lập Trung tâm huấn luyện và quản lý tâm lý của Mỹ và bà Triệu Bích – nhà tâm lý học trẻ em của Hàn Quốc chỉ ra rằng, bố mẹ và con cái phải giao tiếp tốt mới làm cho trẻ học được nhiều điều. Cuối cùng hình thành nên một đứa trẻ có tâm trạng ổn định. Điều quan trọng là người lớn cần học quan sát các vấn đề từ góc suy nghĩ của trẻ, dùng cách lý giải của trẻ để giao tiếp.

Có 4 cách thức sau đây:

1. “Vừa ….đã”

Nhìn từ góc độ phát triển tâm lý học, tư duy của trẻ là thẳng thắn, không vòng vo tam quốc. Ví dụ, khi hỏi trẻ: “Mẹ con là ai” trẻ trả lời được ngay, nhưng nếu hỏi: “Con của mẹ con là ai”, rất có thể trẻ không thể lật ngược lại trả lời. Vì vậy, bố mẹ cần nói chuyện tuân theo logic của trẻ, không nên dùng nguyên nhân phức tạp để suy luận hình thức câu.

Ví dụ khác, mùa đông trước khi đi ra ngoài, bố mẹ đừng nói: “Con mặc thêm 1 bộ quần/áo, bên ngoài lạnh” mà nên nói “Mặc một chiếc áo khoác, chúng ta sẽ ra ngoài” để cho trẻ sắp xếp rõ từ trước đến sau: Mẹ nói, mặc xong áo khoác tức là có thể ra ngoài rồi.

2. “Có thể…. cũng có thể”

u=2932733710,3719355143&fm=21&gp=0

Khi trẻ trước tuổi dậy thì, tiêu chuẩn phán đoán sự việc của trẻ không đen thì sẽ là trắng. Ví dụ, khi trẻ đang xem phim hoạt hình, trẻ không cần phân biệt rõ người tốt và người xấu. Trẻ cũng khó lý giải tính phức tạp của vạn vật và con người. Chuyên gia tâm lý phát hiện, trẻ đặc biệt thích dùng những từ rất cực đoạn như “toàn là”, “quyết không”, “vĩnh viễn”…. Đây cũng là một biểu hiện của dạng tư duy “đường thẳng”.

Vì vậy, khi người lớn giao tiếp với trẻ, bạn không nên dùng từ mơ hồ như “không dễ nói”, “đều rất tốt”… mà cần dùng cách nõi “trắng đen rõ ràng” hoặc cho trẻ lựa chọn một vài vấn đề rõ ràng. Ví dụ cụ thể, trước khi đi ra ngoài, trẻ cần mặc bộ quần áo nào, phụ huynh không nên nói “ đều được” mà đổi thành “Con có thể mặc quần váy có hoa, cũng có thẻ mặc áo phông hình gấu panda phối hợp với quần short màu xanh”.

3. “Đầu tiên… có được không?”

2-4 tuổi là thời kỳ tâm lý phản nghịch đầu tiên của trẻ, 7-8 tuổi là giai đoạn hiếu kỳ và khao khát kiến thức mạnh nhất. Trong hai giai đoạn này, tâm trạng của trẻ biến động rất lớn, tính tình khá cố chấp, nội tâm rất nhạy cảm. Lúc này, bố mẹ có 2 nguyên tắc để giao tiếp với trẻ:

- Thứ nhất, hạn chế nói “không” mà “thương lượng” với trẻ nhiều hơn, ví dụ “Không nên xem ti vi nữa, đến ăn cơm thôi” đổi thành “Hãy ăn cơm trước mới xem ti vi, con thấy được không?

- Thứ hai, không nên nói lời “vô nghĩa” với trẻ, ví dụ như kêu ca, than phiền một việc gì đó mà cần rõ ràng đơn giản. Đặc biệt không nên dùng các dạng  câu mà trẻ không có quyền lựa chọn kiều như “Nếu con không…bố/mẹ sẽ không”, cụ thể “Nếu con không ăn cơm bố/mẹ sẽ không cho con xem phim hoạt hình” Như vậy trẻ sẽ cảm thấy bị uy hiếp, ngược lại càng muốn khiêu khích quy tắc bố mẹ vừa đặt ra.

4. “Lần này… nhưng lần sau…”

phuong-phap-huu-ich-khi-tre-an-va-noi-cong-cong.

Mặc dù là trẻ nhỏ nhưng trẻ cũng cần từ từ học cách có trách nhiệm với các hành động của mình. Vì vậy, khi trẻ phạm lỗi, thậm chí có hành vi mang tính phá hoại, bố mẹ bắt buộc phải vào cuộc, thông qua lập quy tắc để hướng dẫn trẻ. Tuy nhiên cần chú ý, trước khi lập quy tắc, hãy cho trẻ biết trước.

Ví dụ, trẻ vô cớ nổi giận với các bạn nhỏ khác ở lớp mẫu giáo, thậm chí đánh người, bố mẹ không thể nổi giận đùng đùng, không phân biết rõ ràng sai trái đã trách mắng, đánh đập, cũng không thể vui mừng “cười hô hố” cho qua chuyện, không xem đây là việc phải để tâm. Lúc này, bố mẹ nên nói với trẻ: “ Đây là lần đầu, con cũng đã xin lỗi bạn, bố/mẹ có thể tha thứ cho con, nhưng lần sau không được vô cớ nổi giận với người khác nữa”.

St (Tr.) Theo MeCon.vn

 

Tin cùng chuyên mục